Thursday, 26 January 2017

Oddi ar yr silff lyfrau... VI



Aeth sawl mis heibio ers i mi ysgrifennu yma ddiwethaf, heb sôn am ysgrifennu am y llyfrau dw i wedi eu mwynhau'n ddiweddar. Gobeithio felly y bydd gen i ddetholiad difyr a fydd at eich dant. Heb oedi mwy, dyma ddetholiad o'r llyfrau y darllenais yn ddiweddar.

A Little Life - Hanya Yanagihara


Caf fy nhynnu ddwy ffordd gan y nofel hon. Ar y naill law, mae'r stori wedi'i hysgrifennu'n arbennig, ac wir yn cipio'r darllenydd i ymgolli ym mywydau Jude (prif gymeriad), JB, Malcom a Wilem. Ac ar y llall, mae'n stori dorcalonnus sy'n annodd iawn ei darllen ar adegau. Nid yn unig oherwydd y pwnc yr archwilir ynddi - cam-drin plant, trais, iechyd meddwl - ond oherwydd y darlunio amrwd a geir ynddi dro ar ôl tro. Ar sawl achlysur, fe wingais wrth ddarllen y golygfeydd o hunan-niweidio a threisio. Un o wendidau'r nofel oedd fod y cymeriadau'n eithafol. Roedden nhw unai'n ffiaidd a mileinig neu'n seintiau a oedd yn diferu da ohonynt. Ambell dro, mae angen y gallu i atal angrhediniaeth yn enwedig yn chwarter olaf y nofel.

Hefyd, mae hi'n horwth o nofel - 720 o dudalennau - er hynny, mae'r ysgrifennu'n hyfryd ac yn ddiollwng. Ar ôl treulio 30 o flynyddoedd yng nghwmni'r cymeriadau hyn, rydych chi wir yn teimlo eich bod yn eu hadnabod nhw.



Girl in a Band - Kim Gordon



Ysgrifau yn trin a thrafod ei chyfnod yn Sonic Youth ydy'r llyfr hwn. Nid yw o reidrwydd yn dilyn fel hunangofiant o'r dechrau i'r diwedd, ond ceir yma ddarlun clir, gonest a theimladwy o fywyd merch mewn diwydiant a oedd ar y pryd yn bennaf i ddynion. Ar ben hynny, datgela hi ambell wirionedd (neu farn?) am enwau cyfarwydd y byd grynj/pync, fel Thurston Moore a Courtney Love. 

Dydw i ddim yn gyfarwydd â chatalog Sonic Youth, ond ataliodd hynny ddim arna' i rhag mwynhau dysgu am y byd yr oedden nhw'n perthyn iddo. Os ydw i'n bod yn gwbl onest, dw i'n cytuno a chymeriad Juno, o'r ffilm Juno (2007) - "I bought another Sonic Youth CD and it's just noise." Yn anad dim, os nad yw'r llyfr yn eich argyhoeddi fod Sonic Youth yn fwy na sŵn, mae'n sicr yn dangos fod Kim Gordon yn ddiawl o ddynes yn ei dydd, ac wedi troedio'r llwybr arloesol ymhell cyn sawl un sy'n hawlio eu lle fel llysgenad ffeministiaeth fodern. Dyma lyfr sy'n bendant ar gyfer rhywun sy'n ffan o'r genre yma o gerddoriaeth, neu sydd awydd cipolwg ar gyfnod arloesol yn niwylliant cerddoriaeth gyfoes.


When Breath Becomes Air - Paul Kalanithi



Dyma ergyd i'r galon os fu'r fath beth erioed. 

Myfyrdod ar ddod wyneb yn wyneb â marwolaeth yw When Breath Becomes Air. Derbyniodd Dr. Paul Kalanthi - llawfeddyg niwrolegol, doethur llenyddiaeth ac ymchwilydd biolegol - ddiagnosis o gancr yr ysgyfaint yn ddyn ifanc yn ei dridegau. Erioed, bu ganddo gariad pur at lenyddiaeth a gwyddoniaeth ac fe welir hynny'n glir yn ei ysgrif ar ei brofiad o fel doctor yn troi'n glaf. Gyda'i ddealltwriaeth a'i angerdd ddeuol, ceir yma synfyfyrion ysgytwol o glaer. Mae'n frith o gyfeiriadau at weithiau llenyddol (gwneir hynny mor rhwydd nid yw'n tarfu dim ar y llif) sy'n ei helpu o, a'i ddarllenwyr, i wneud synnwyr o'r emosiynau y mae unigolyn sy'n dioddef o gancr yn eu teimlo. Wrth ddarllen, mi deimlais i bob gair. Hawliai bob un ei le. 

Ganwaith, disgrifiwyd y llyfr fel torcalonnus, ac mae'n wir. Mi deimlais i grombil fy nghalon.


Grief is the Thing with Feathers - Max Porter



Digon posibl mai hwn yw'r llyfr rhyfeddaf i mi ei ddarllen ers sbel. Drwyddo draw, plethir testun, barddoniaeth a deialog i greu cyfanwaith praff am gariad a cholled. 

Adroddir y stori o dri safbwynt, 'Dad', 'Boys' a 'Crow', wrth i'r teulu ddygymod â marwolaeth gwraig a mam. Dros y tair rhan sy'n cwmpasu'r nofel, y hyn a geir yma yw cribinion o feddyliau, atgofion a sgyrsiau ar hap. Dan ofal 'y frân' - presenoldeb cas, empathig ac iachaol ar yr un pryd - daw'r tameidiau hyn ynghyd mewn hybrid cerdd a rhyddiaith, sy'n llawn hiwmor tywyll, gwirioneddau a thristwch soniarus. 

Credaf y byddai ymwybyddiaeth o gyfrol 'Crow' Ted Hughes wedi ychwanegu at y profiad darllen unigryw yma, ond tybiaeth o'm rhan i yw hynny. Efallai y gall rhywun sy'n gyfarwydd â'r gyfrol ddweud wrtha' i.

Fentra' i nad ydych chi wedi darllen ei debyg o'r blaen.




No comments:

Post a Comment

There was an error in this gadget